Zerdeçal: ŞİFALI BİTKİLER

Zerdeçal, birçok köriye sert ve misk kokulu lezzetini veren parlak altın- turuncu renkli baharatın kaynağıdır. Bu baharat, büyük ve görkemli yapraklara sahip çok yıllık bir bitki olan ve zencefille aynı aileden gelen zerdeçalın yumrulu kök ve köksaplarından elde edilir. Zerdeçalın cins adı olan Curcuma eski Roma’da safranın karşılığı olan korkum kelimesinden gelir, safran daha pahalı ve daha ince bir lezzeti olan bir bitkidir.



 

Hinduizm’in en eski kutsal yazıları olan Vedas’ta zerdeçaldan saflık ve temizlik belirtisi olarak bahsedilir. Günümüzde bile Ortodoks Hindu gelin ve damatlar haldi -zerdeçalın Hintçe’deki karşılığı- denilen törende yerlerini alırlar, bu törende evlilik yeminini etmeden önce gelin ve damadın yüzleri ve elleri zerdeçal hamuruyla kaplanır. Şifalı bir bitki olarak zerdeçal Hindistan, Çin ve bazı Güneydoğu Asya kültürlerinin derinliklerinde yerini almıştır. Batı bitkisel tıbbında birçok sindirim rahatsızlığı ve başka hastalıklar için etkili ve güvenilir bir anti-enflamatuvar tedavisi olarak kullanılır.

Anavatanı Hindistan ve Endonezya olan zerdeçal, Hint ayurvedik tıbbında ve Unani geleneksel tıbbında en az 2500 yıldır sindirim ve karaciğer rahatsızlıkları, deri enfeksiyonları ve tahrişleri, artrit tedavisinde kullanılmaktadır. Çin’de geleneksel bitkisel tıp uygulayıcıları karın ağrısı, sarılık ve adet sorunları için zerdeçalı tavsiye etmişlerdir. Eski Yunanlılar bitkiyi tanıyorlardı ama zerdeçal hiçbir zaman Yunan ve Roma tıbbının bir parçası olmadı. Batı bitkisel tıbbında zerdeçala olan ilgi Alman bilim insanlarının bitkinin tedavi edici özelliklerini araştırmaya başladığı 20. yüzyılın ortasında başladı.



Günümüzde zerdeçal sindirim ve karaciğer sorunları, eklem ağrıları ve deri rahatsızlıkları için kullanılır. Bitki uzmanları hazımsızlık ve ishalin yanı sıra Crohn ve ülserativ kolitis gibi enflamatuvar bağırsak hastalıkları için tavsiye ederler. Egzama ve sedef hastalığı gibi deri hastalıkları için, kardiyovasküler hastalıkların ve kanserin önlenmesinde ve kan kolesterol seviyesinin düşürülmesinde de ayrıca kullanılır.

Yetişme Alışkanlıkları

Zencefil gibi zerdeçalı da belirli bir kökene dayandırmak zordur. Kısır bir bitki olan ve yaşayabilen tohum üretemeyen bu bitkinin yüzyıllar içinde vejetatif çoğalmayla yayıldığı düşünülmektedir. Günümüzde Hindistan zerdeçalın bir kültür bitkisi haline getirilmesinin merkezi olarak görülmektedir.



Ekim ve Hasat

Zerdeçal tomurcuklu köksapların ayrılmasıyla çoğalır. Bu kardeş köksaplar, ana köksaptan ayrılır ve çoğalma için kullanılır. Sıcak hava ve nemli koşulları sever. Gevşek, gevrek ve verimli, organik madde açısından zengin, hafif asidik bir toprağı sever. Zerdeçal şifalı bitki satan yerlerden satın alınabilir. Dünyadaki zerdeçal arzının büyük kısmı Çin ve Hindistan’ın tropikal bölgelerinden sağlanır.

Tedavi Amaçlı Kullanımı

  • Enflamatuvar bağırsak hastalığı
  • Eklem iltihabı

Bu eski baharat pazarların en çok aranan bitkilerinden biridir. Hayvanlarda yapılan araştırmalar zerdeçalın Alzheimer hastalığına karşı koruma sağladığını göstermiştir. Bilim insanları zerdeçaldaki sarı renkli aktif kurkumin bileşenlerinin beyinde plak birikmesini engellediğini keşfetmişlerdir. Beta amyloid olarak bilinen yıkıcı protein parçaları hafıza kaybına yol açan Alzheimer hastalarının beyninde plaklar oluşturur. Yakın zamanda insanlar üzerinde yapılan çalışmalar da zerdeçalın bu etkisini onaylar niteliktedir.



Zerdeçalın vücuttaki, özellikle sindirim borusundaki, iltihabı azaltmaya yönelik özel bir etkisi vardır. Kurkuminin, Crohn hastalığı ve ülseratif kolitis hastalıklarının belirtilerine iyi geldiği kanıtlanmıştır. Bu rahatsızlıkların hepsi enflamatuvar bağırsak hastalığını işaret eder. Günde 1 ya da 2 gram kurkumin verilen hastalarda belirtilerin azaldığı ve iltihabın bütünselliğinde bir azalma olduğu görülmüştür.

Kullanım Şekli

ÇAY: 2 bardak kaynar suya 1 çay kaşığı zerdeçal ekleyip 10 dakika demleyin. Süzün. İsterseniz bal ya da limon ekleyebilirsiniz.

KAPSÜLLER: Günde 2-3 gram zerdeçal vücut için 60-100 mg kurkumin sağlar.

STANDARDİZE EDİLMİŞ EKSTRE: Kurkumin seviyesini aynılaştırmak için belirli bir seviyeyi garanti eden ekstreyi satın alın (bazı etkilerde kurkuminoid olarak da yazılır). Günde 1 ya da 2 gram kurkumini 2-3 doza bölerek kullanabilirsiniz.

NOT: Zerdeçal/kurkumin tüketmenin en iyi yolu karabiberde bulunan bir alkaloid olan piperinle birlikte almaktır.



 

UYARILAR

Zerdeçal tüketiminde sağlığa aykırı bir yan yoktur. Bilim insanları günde 12 grama kadar zerdeçal tüketiminin vücut tarafından tolere edileceğini göstermişlerdir. Fazla miktarda zerdeçal/kurkumin alan bazı insanlarda hazımsızlık görülmüştür.

Tezgah Üstü: ZERDEÇAL ÇAYI

1 çay kaşığı zerdeçal tozunu 2 bardak suda 10 dakika kaynatın, zerdeçal tamamen çözülene kadar karıştırın. Ateşi kısın ve 2 bardak süt, 1 yemek kaşığı badem yağı ve 1-2 yemek kaşığı bal ya da akçaağaç şurubu ekleyin. Ateşten alıp için. Bu çay buzdolabına konduktan sonra soğuk da içilebilir.

AFİYET OLSUN…



 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir