Tarçın: ŞİFALI BİTKİLER

Tarçın, sıcak ve tatlı kokusuyla kolay tanınır. Gerçek tarçının (Cinnamomum verum) anavatanı Sri Lanka’dır. Çin tarçını (C. cassia) Vietnam, Çin ve Endonezya’da ekilip biçilen yakın bir akrabadır. Her iki çeşit de, defnegiller familyasını ait bir ağacın güzel kokulu iç kabuğundan yapılır. Mısırlılar bu bitkiyi bu ölülerin güzel kokmasını ve bozulmamasını sağlamak için kullandıkları mumyalama karışımlarına katarlardı.Eski Ahit’in Musa’sı tarçın yağının kutsal olduğunu söylemişti. Roma’da M.S. 1. yüzyılda tarçın gümüşten 15 kat daha değerliydi ve yüzyıllar sonra da pahalılığını korudu.



Tarçının şifalı bitki olarak kullanıldığına dair ilk tarihsel kayıt M.Ö. 2700 yılına aittir ve Çin’de bulunmuştur. Yüksek ateş, ishal ve regl döngüsü sorunları için kullanılıyordu. Modern Çin tıbbında tarçının hayat enerjisi olan qi’nin dolaşımını sağladığı düşünülür. Hindistan’daki Ayurveda şifacıları tarçını özellikle sindirim ve regl döngüsü sorunları için kullanırlardı. Orta Çağ hekimleri -tarçına ulaşabilenleri- öksürük, ses kısıklığı, boğaz ağrısı ve her türden sindirim sorunu için tarçın tavsiye ettiler.

Tarçının modern bitkisel tıptaki geleneksel yeri sindirim şikayetleri ve soğuk algınlığı, grip, göğüs enfeksiyonu ve öksürüktür. Bitki aynı zamanda kanı ellere ve ayaklara ileten periferal dolaşımı güçlendirmek için de tavsiye edilir. Yakın zamandaki araştırmalarda tarçının kanda insülin benzeri bir etkiye sahip olduğu ve 2.tip diyabet olan kişilerde kan şekerini dengelemeye yardımcı olabileceği gösterildi. Ayrıca kan kolesterolü seviyesini düşürebilir ama bu iki etki için de daha fazla araştırma yapmak gerekir.



Tarçının bilinen kokusu, bitkinin içeriğinde bulunan ve sinamaldehid olarak bilinen bir esans yağından gelir. Tarihte tarçın kabuğunun kalitesinin kontrol edilmesi en az şarabınki kadar önemliydi. Ancak günümüzde bu kontrol kimyasal analizlerle yapılmaktadır.

Yetişme Alışkanlıkları

Cinnamomum cinsi Güneydoğu Asya’da yoğunlaşmıştır ama Avustralya, Güney Pasifik adaları ve tropikal Amerika’da da türleri vardır. C. verum’un (gerçek tarçın) anavatanı ve en çok bulunduğu ülke Sri Lanka’dır. Aynı zamanda Seyşeller, Hindistan’ın güneyi ve Madagaskar’da da üretilir. Çin tarçınının anavatanı Çin’dir ve Çin’in tropikal ve yarı tropikal bölgelerinin yanı sıra Hindistan, Endonezya, Malezya, Tayland ve Vietnam’da ekilip biçilir. C. burmanni aralıklı ya da sık ormanlarda ve çalılıklarda, Çin’in güneyinde Vietnam ve Myanmar’a sınırı olan bölgelerdeki akarsu boylarında ve Endonezya, Hindistan ve Filipinler’de yetişir.

Ekim ve Hasat

Tarçın ve Çin tarçını tropikal ortamlarda yetişen tropikal ağaçlardır. En kaliteli tarçın, beyaz kumlu ve yeterli oranda humus içeren toprakta yetişir. Bitki tohum ya da genç filizlerin kesilip ekilmesiyle çoğalır. Ekim yapıldıktan sonra ikinci ya da üçüncü yılda ağaçlardan yeni filizler kesilir. Altı tanesi büyür, en az iki yıl sonra dallar hasat edilip uzunlamasına kesilir, soyulur ve kurutulup tarçın çubuğu yapılır ve satılır. Bazı bölgelerde yabani ağaçlar yıkıcı bir şekilde hasat edilir.

Tedavi Amaçlı Kullanımı

  • Diyabet

Tarçın diyabetli insanlar için özellikle faydalıdır. Bitkinin tıbbi olarak kullanılan esas kısmı kabuğudur. Çin tarçınının içinde bir polifenol -metil hidroksikalkon- bulunmuştur. Tarçının diyabetli insanlarda tansiyonu düşürmesini bu madde sağlar. Tarçın ayrıca antibakteriyel (esans yağından kaynaklanır) ve antioksidan (polifenollerden gelir) etkilere sahiptir.



Çin tarçınıyla ilgili, esas olarak da bitkinin diyabetlilerin kan şekeri düzeyine etkisini araştıran, klinik araştırmalar yapılmaktadır. Yapılan bir çalışma, 2.tip diyabetlilerin kan şekeri ve kolesterol düzeyiyle ilgili gelişme (%29 düzeyinde) olduğunu kaydetse de, bu etkiyi kanıtlayan başka çalışma yoktur. Tarçının kişide etkili olup olmamasında genetik ve kullanılan ilaçlar gibi birçok etken vardır.

Kullanım Şekli

TOZ: Diyabetliler için öğütülmüş tarçın bir seçenektir ve kan şekeri düzeyini olumlu etkilediğinden günde 1 çay kaşığı kullanılmalıdır.

KAPSÜL: Tarçın kapsüllerinin dozu ve kullanım önerisi değişir, 1. ve 2. tip diyabet rahatsızlığı olanlarda günde 1-6 gram arası kullanılır.

UYARILAR

Tarçın iyi tolere edilen bir bitkidir ama uçucu yağı cilt döküntüsüne yol açabilir. Çin tarçını ve diğer tarçınlar az miktarda kumarin içerir. Uzun bir dönem ve çok miktarda alınırsa kanı sulandırır ve böbrek sorunlarına neden olur. Böbrek hastalarına tarçın kullanırken ihtiyatlı olmaları tavsiye edilir. Kan sulandırıcı etkisinden dolayı ameliyattan bir hafta önce tarçın tüketimi bırakılmalıdır. Hamilelik süresince ilaç olarak kullanımı bırakılmalıdır. Diyabet hastalarında kan şekeri seviyesinin yakından gözlemlenmesi, kan şekerinin tehlikeli şekilde düşüşünü önler.

TEZGAH ÜSTÜ: Tarçın Serpintisi

1 tarçın çubuğunu küçük parçalara bölün. Temiz bir baharat öğütücüde parçaları toz haline getirin. Küçük bir kavanozun içinde 6 çay kaşığı şekerotuyla iyice karıştırın. Bu karışımdan bir çay kaşığı alıp az yağlı yoğurda, meyvelerin üzerine ya da kahvaltıda yediğiniz yulaf ezmesinin üzerine dökün. Hem lezzet katsın hem de kan dolaşımınıza ve sindiriminize faydası olsun.

AFİYET OLSUN…



Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir