Bahçe Nanesi: ŞİFALI BİTKİLER

Bahçe nanesi serin ve ferahlatıcı tat veren aromatik bir bitkidir. Mentha cinsine dahil olan iki düzineden fazla nane türünden biridir. Mentha adı Yunan mitolojisinde yeraltı tanrısı Hades’in aşık olduğu ve Hades’in kıskanç karısı tarafından küçük bir bitkiye dönüştürülen talihsiz peri Minthe’den gelir. Hikâyeye göre Hades, Minthe için bitkinin küçük yeşil yapraklarına güzel bir koku ve tat vermiştir.



 

Eski Mısırlılardan bu yana çok sayıda nane türü yetiştirilmiş olsa da bahçe nanesi daha yeni bir tür sayılır.1696’da İngiltere’de keşfedilmiştir ve iki farklı nane türünün doğal bir melezidir. Günümüzde dünyanın en sevilen bitkilerinden biridir. Ayrıca mide rahatsızlığı ve diğer sindirim sorunları için de aranan bir ilaçtır.

Yunan, Roma ve Mısır dönemlerinden kalan yazı ve eserlere bakılırsa nane yaprakları bitkisel tıpta binlerce yıldır kullanılmaktadır. Yeşil nane (Mentha spicata) Romalılar tarafından yemeklere katılmanın yanı sıra banyo suları ve kozmetik için kullanılan bir bitkiydi. Romalı hekim Büyük Pilnius nanenin diğer bitkilerden daha üstün olduğunu düşünürdü, nane kokusunun ruhu yeniden canlandırdığını yazmıştı. Orta Çağ’daki bitki uzmanlarının birçoğu mide hastalıkları için en iyi ilacın nane olduğunu söylemişlerdir. Şarap ya da sirkede bekletilmiş nane iyi bir gargaraydı, alına ve şakağa uygulanan nane yaprakları baş ağrılarına iyi gelirdi. İngiltere’de ve Amerika’daki kolonilerde hazımsızlık, flatülans, kolik ağrıları, mide ekşimesi, mide bulantısı, baş ağrısı, yüksek ateş ve soğuk algınlığı tedavisinde kullanılırdı.



Bahçe nanesinin mide ve bağırsak duvarındaki kasları yatıştırdığı düşünülmektedir. Modern bitki uzmanları bahçe nanesini mide ağrılarını yatıştırmak ve sindirimi güçlendirmek için önermektedir; bitki mide ağrısı, gaz ve hassas bağırsak sendromuyla (IBS) ilişkili ishalin tedavisinde kullanılmaktadır. Deriye uygulandığında kızarıklık, kaşıntı ve benzeri sorunlara iyi gelir. Soğuk algınlığı, grip, boğaz iltihabı ve kuru öksürük tedavisinde de yaygın olarak kullanılır.

 

Yetişme Alışkanlıkları

Anavatanı Avrupa olan bahçe nanesi Avrupa’nın çoğu bölgesinde yerlileştirilmiştir, ilk Avrupalı göçmenler tarafından da Amerika’ya getirilmiştir. Yerlileştirildiği yerlerde genelde bir su kaynağına ya da nehir kıyısına yakın alanlarda yetişir.



Ekim ve Hasat

Bahçe nanesi kolay yetiştirilebilen çok yıllık bir bitkidir. Bilinçli bahçeciler bahçe nanesi tohumu satın almaması gerektiğini bilir. Satın alınan tohumlardan yetişen bitkiler gerçek bahçe nanesi olmaz. Bahçe nanesi tarlası az miktarda uygun tohum verebilir ama Delaware Üniversitesi’nden nane uzmanı Arthur Tucker’e göre bu tohumların verim oranı %0.0002’dir. Çoğalma, çelikleme, ayırma ya da yan filizlerin herhangi bir yumrulu parçası yeni bir bitki üretebilir. Serin bir iklimde ve zengin-nemli toprakta gelişir. Nane yaprakları veya özü bitki çiçeklenmeye başladığında hasat edilir.

Tedavi Amaçlı Kullanımı

  • Hazımsızlık
  • Hassas bağırsak sendromu
  • Soğuk algınlığı ve öksürük
  • Kas ağrısı
  • Stresten kaynaklanan baş ağrısı

Bahçe nanesi uzun zamandır sindirim sorunları için kullanılan bir bitkidir. Bu aromatik bitki sindirim borusunun kaslarını yatıştırır ve safra kesesinden safra salgılanmasını kolaylaştırır ve vücudun yağları daha rahat yakmasını sağlar. Bağırsak gazını iyileştirir, mide kramplarını azaltır ve mide ağrısını yatıştırır. Çalışmalar nane özünün, özellikle karaman kimyonu özüyle karıştırıldığında, hazımsızlık için en az geleneksel ilaçlar kadar işe yaradığını göstermiştir.



Nane yağı hassas bağırsak sendromu (IBS) tedavisi için en çok araştırılan bitkidir. Hassas bağırsak sendromu mide ağrısı, kabızlık nöbeti ve ishalle karakterize olan bir hastalıktır. IBS daha çok kadınlarda oluşan bir hastalıktır ve az sayıda etkili tedavi yöntemi vardır. Klinik çalışmaların çoğu bahçe nanesi yağının plasebodan daha üstün olduğunu ve IBS tedavisinde, özellikle de en açık belirtinin ishal olduğu durumlarda, kullanılan ilaçlara denk bir etkisi olduğunu göstermiştir.

İçeriğindeki etkin madde olan mentol solunum sistemine de iyi gelir. Bir bardak ılık bahçe nanesi çayı mukusu inceltir, balgamı çözer ve tıkanmış burnu açar. Gıda ve İlaç Yönetimi soğuk algınlığı için mentollü merhemlerin, pastillerin ve inhalanların kullanılmasını onaylamıştır. Boyun ve göğse uygulandığında buhar öksürüğü hızlıca alır. Ben-Gay ve Tİger Balm gibi lokal olarak uygulandığında deriyi rahatlatır, böcek ısırıklarına ve bitki zehirlerine iyi gelir, artrit ve baş ağrısını giderir.

NOT: Bahçe nanesi yağını asla bebeklerin ya da 5 yaşından küçük çocukların yüzüne uygulamayın, spazma ya da nefes güçlüğüne yol açabilir.



 

Kullanım Şekli

ÇAY: 1 bardak kaynar suya 1 çay kaşığı kurutulmuş bahçe nanesinin yaprağı ya da 6-8 tane taze yaprak ekleyin. 10 dakika demleyin. Süzün ve soğutun. Günde 2 ya da 3 defa yemeklerden sonra için.

KAPSÜLLER: Yemeklerden sonra 500 ya da 1000 mg kurutulmuş bahçe nanesi yaprağı tüketin. IBS için kullanılan bahçe nanesi yağı kapsülleri mevcuttur. Çalışmalarda insanlara günde 2 ya da 3 defa 0,2 ml bahçe nanesi verilmiştir.

PASTİL: Boğaz iltihabı ve soğuk algınlığı için 5-10 mg mentol içeren pastiller kullanabilirsiniz. 2 yaşın altındaki çocuklara mentollü ürünler verilmemelidir.

LOKAL: Merhemler mevcuttur. Günde 2 ya da 3 defa talimattaki gibi kullanın.

UYARILAR

Gastroözefageal reflü hastalığından ya da hiyatus hernisinden (GERD) muzdaripseniz bahçe nanesi kullanmayın, mide ekşimesi yaşayabilirsiniz.

Tezgah Üstü: BAHÇE NANESİ BAŞ AĞRISI KOMPRESİ

3 bardak sıcak suya 3 bahçe nanesi poşet çayı koyun. Demleyip 5-7 dakika kadar üstünü örtün. 1 bardak buz koyun. Küçük bir havluyu batırın ve sinüsleri rahatlatmak ve baş ağrısını azaltmak için alnınıza koyun.



Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir