Friedrich Nietzsche - Alternatif Dünyam

You are here: Anasayfa

Biyografiler

Kültür-Sanat-Edebiyat

Friedrich Nietzsche

Perşembe, 28 Şubat 2008

19. yüzyılın diğer düşünürlerinden birçok noktada farklılaşan Alman düşünür Nietzsche, batı düşünürlerinin Sokrates’ten bu yana gerçeği çarpıttıklarını, aklı da, duyuların tanıklığını yanıltmak için kullandıklarını belirtir. Nietzsche’ye göre, modern insanı korkunç yıkımlar beklemektedir. Bu yıkımın nedenlerini de daha çok yeni çağda insanların Hıristiyanlığa duydukları inançsızlığa bağlar. Bundan dolayı Darwin’in ‘evrim teorisini’ insanlık için büyük bir tehlike olarak değerlendirir. Yaygın düşünüşe karşın Nietzsche, insanı özü itibariyle yetkin ve iyi bir varlık olarak değil, ‘kaplanın sırtına atlamaya can atan, merhametsiz, tatminsiz ve kötücül bir varlık olarak tanımlar. İnsanın, bu gerçek durumunu gizlemek için, yüzyıllardan beri, Tanrı’nın insanı özel bir varlık olarak yarattığı yanılsamasında olduğunu belirtir. Ama kuşkusuz Nietzsche’de yeni olan, “üstinsan”a ilişkin düşünceleridir. Her varlık nasıl ki kendisinden üstün bir şey yaratmışsa, insanın da kendisini aşması gerekir. Onun üstün insanı da insanlar arasından çıkıp topluma hükmeden üstün yeteneklere sahip bir kişidir. ‘Üstün insan’ın, doğal yollarla değil, ‘doğa üstü bir yoldan, yani inancın sıçrayışla, insanın kendisini Tanrı’ya teslim etmesiyle’ doğacağını belirtir. İnsanın temel amacının güç isteği ya da çevreye egemen olma olarak gören Nietzsche, üstinsan olarak tarif ettiği kişiliğe yaklaşan örnekler olarak, Büyük İskender, Sezar, Napolyon gibi devlet yöneticilerini gösterir. Nietzsche’nin üstün insan teorisi, kendisinin ölümünden çok sonra, Naziler tarafından felsefi bir dayanak olarak kullanılmıştır. O’nun bu görüşüne Naziler dört elle sarılmıştır. Ne var ki, Alman ulusunun dünya üzerindeki diğer tüm uluslardan daha yetenekli ve önemli olduğunu söyleyerek barbarlığa girişen Nazilerden farklı olarak, Nietzsche, pek çok kez Almanlar ile alay etmiş ve sık sık onları aşağılayarak, ‘Almanların üstinsana en uzak ulus’ olduğunu söylemiştir.