Skip to content
Site Tools
Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color blue color green color
You are here: Anasayfa arrow Biyografiler arrow Kültür-Sanat-Edebiyat arrow Aziz Nesin
Aziz Nesin PDF Yazdır E-posta
Perşembe, 06 Mart 2008

 

Aziz Nesin, asıl adı Mehmet Nusret, 1915 yılında İstanbul’da doğdu.

Türk gülmece yazarı. Gazetecilik, yayıncılık yaptı. Toplumun kimi tiplerini olağanüstü bir ustalıkla karikatürleştiren, bürokrasiyle alay eden, devlet çarkının işleyişindeki bozuklukları gülünçleştiren yapıtları, adının yurt sınırlarını aşarak başka ülkelerde de tanınmasını sağladı. Buna karşılık, savunduğu görüşlerden dolayı sık sık kovuşturmaya uğradı; yargılandı; hapis ve sürgün cezaları çekti. Toplumun her kesiminde, her gün yaşanan olayların çelişkili yanlarını, bunların doğurduğu gülünç durumları, her çevrede rastlanan tipleri konu edinen gülmece, romanlar yazdı.


 Yapıtlarında toplumsal bozuklukları, haksızlıkları, fırsatçılığı, bürokrasiyi, yanlış değer yargılarını kıyasıya eleştirdi. Çok geniş toplulukların kolayca sevebileceği canlı, hareketli, dolambaçsız bir anlatım yolu izledi. Bir yandan güldürürken, bir yandan da duygulandıran ve düşündüren bir yazar oldu. Onun anlattıklarına benzer terslikler, güldürücü olaylar, küçük insanı, ilerici aydını ezen bozukluklar geniş topluluklarca "Aziz Nesinlik olay" diye adlandırılmaya başlandı. Günlük olaylardan, gazete haberlerinden, politikadan esinlenen A. Nesin'e zaman zaman masallar ve halk hikâyeleri de çıkış noktası oldu. Hikâye ve romanlarındaki bu tür konular ve somut insan ilişkilerine karşılık, oyunlarında insanın kişiliği, ahlaksal, toplumsal konumu gibi temaları yer yer somutlamalara yönelerek işledi. Ancak alışılmış yapıtlarının çizgisini sürdüren oyunlar da yazdı; kimi yapıtları sahneye aktarıldı. Yapıtlarının geliriyle, kimsesiz ve yoksul çocukları meslek edininceye kadar yetiştirmek üzere Nesin Vakfı'nı (Çatalca) kurdu (1972). Mayıs 1993'te Aydınlık gazetesini çıkaran Aziz Nesin gazetenin başyazarlığını da üstlenmişti. 5 Temmuz 1995’de Çeşme'deki imza günü sonrası, saat 01.05'te öldü.

 

 

 Yıllarla Aziz Nesin

 

1915   (20 Aralık) İstanbul, Heybeliada'da doğdu.
1925   İstanbul'da Süleymaniye'de 'Kanuni Sultan Süleyman İptidai Mektebi'nin 3.sınıfına girdi. (Sonradan okulun adı, İstanbul 7. ilkokul oldu.)
1935   Kuleli Askeri Lisesi'ni bitirip Harp Okuluna geçti.
1937   Ankara'da Harp Okulunu bitirip asteğmen oldu.
1941   2.Dünya Savaşı yıllarında 2 yıl Trakya'da çadırlı ordugahta görev yaptı.
1942   Erzurum Mustahkem Mevkii İstihkam Tb.Bölük Komutanlığına atandı. Bir bomba kazasında yaralandı. Erzincan'da depremde yıkılmış olan ordu cephaneliğinin boşaltılmasıyla görevlendirildi.
1944   Ankara'da Harp Okulu'nda açılan ilk tank kursuna katıldı.
1944   Zonguldak'ta uçaksavar top mevzileri yaptırmakla görevlendirildi.
1945   Askerlikten ayrıldıktan sonra Karagöz Gazetesinde ve Yedigün Dergisinde redaktörlük ve yazarlık yaptı, profesyonel olarak yazarlığa başladı.
1945   Tan Gazetesi'nde köşe yazarlığına başladı. (4 Aralık'ta tek parti iktidarı üniversite gençlerine Tan Gazetesi'ni yaktırdı.)
1945   Yayınlanmış ilk bağımsız yapıtı 'Parti Kurmak Parti Vurmak' adlı 16 sayfalık broşürü çıktı.
1946   Sabahattin Ali ile birlikte Markopaşa ve süreği olan gülmece gazetelerini çıkardı.
1947   Bursa'ya sürgün edilerek güvenlikte gözaltında tutuldu.
1948   İkinci kitabı olan 'Azizname' adlı taşlama kitabını çıkardı. Bu kitap için İstanbul 2.Ağır Ceza Mahkemesinde dava açıldı. 4 ay tutuklu olarak süren dava sonunda aklandı.
1949   İngiltere Prensesi Elizabeth, İran Şahı Rıza Pehlevi, Mısır Kralı Faruk her üçü birden Ankara'daki elçilikleri aracılığıyla Türkiye Dışişleri Bakanlığı'na resmen başvurarak, bir yazısında kendilerini aşağıladığı savıyla aleyhine dava açtılar. 6 ay hapse mahkum edildi ve ceza infaz edildi.
1952   İstanbul'da yeni kurulmaya başlanan Levent'te bir dükkan kiralayarak Oluş Kitabevi'ni açtı. Sabahları Levent'teki evlere gazete dağıtıyordu.
1953   İki küçük çocuğuyla birlikte Levent'teki kitabevinden geçimini sağlayamayınca Beyoğlu'nda Bursa Sokağı'ndaki yeni yapılmış hanın bir odasında 'Paradi Fotoğraf Stüdyosu'nu bir ortağı ile birlikte kurdu.
1955   6-7 Eylül faciası olarak tarihimize gelen İstanbul'daki azınlıkların ev ve dükkanlarının korkunç yıkımına suçlu aranmaya başlanmıştı. Aziz Nesin'de suçlu olarak Sıkıyönetimce tutuklandı.
1955   Halil Lütfü Dördüncü'nün 'Yeni Gazetesi'nde köşe yazarlığına başladı.
1956   İtalya'da (Bordighera'da) yapılan uluslararası (yirmi iki ulus) gülmece yarışmasında birincilik ödülü olan Altın Palmiye'yi 'Kazan Töreni' adlı öyküsüyle kazandı.
1957   Yine İtalya'daki aynı uluslararası yarışmada 'Fil Hamdi' adlı Öyküsüyle ikinci kez birincilik ödülü olan Altın Palmiye'yi kazandı.
1960   İtalya'da kazandığı ilk Altın Palmiye'yi devlet hazinesine bağışladı.
1961   Tanin Gazetesi'nde köşe yazarlığına başladı.
1961   Zübük adlı haftalık bir gülmece gazetesi çıkarmaya başladı.
1962   Sahibi bulunduğu Düşün Yayınevi anlaşılamayan bir nedenle bir gece yandı. Üst fiyatları 3 milyon lira olan (bugünkü para değeriyle en az yarım milyar lira) depodaki kitapları yandı.
1965   Elli yaşındayken ilk kez pasaport alabildi ve yurtdışına çıktı. Çağrılı olduğu Berlin ve Weimar'daki Antifaşist Yazarlar Toplantısı'na katıldı. Altı ay süren bu ilk yurtdışı gezisinde, Polonya, Sovyetler Birliği, Romanya ve Bulgaristan'a gitti.
1966   Bulgaristan'da yapılan uluslararası gülmece yarışmasında birincilik ödülü olan Altın Kirpi'yi 'Vatani Vazife' adlı öyküsüyle kazandı.
1968   Milliyet Gazetesi'nin açtığı Karagöz oyunu yarışmasında 'Üç Karagöz' oyunuyla birincilik ödülü aldı.
1969   Moskova'da yapılan uluslararası gülmece yarışmasında 'İnsanlar Uyanıyor' adlı öyküsüyle Krokodil birincilik ödülü kazandı.
1970   Türk Dil Kurumu'nun oyun ödülünü 'Çiçu' adlı oyunuyla kazandı.
1972   Kimsesiz çocukları yetiştirmek için Nesin Vakfı'nı kurdu.
1974   Asya-Afrika Yazarlar Birliği'nin Lotus ödülünü kazandı.
1975   Lotus ödülünü almak için Filipinler'in başkenti Manila'da yapılan törene katıldı.
1976   Bulgaristan'da Gabrovo kentinde düzenlenen gülmece kitabı uluslararası yarışmasında birinciliği elde ederek Hitar Petar ödülünü kazandı.
1977   TürkiyeYazarlar Sendikası Başkanı seçildi.
1978   'Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz' adlı romanıyla Madaralı Roman Ödülünü kazandı.
1982   Vietnam'daki Asya-Afrika Yazarlar Birliği toplantısından dönüşte Moskova'da kalp hastalığından hastaneye kaldırıldı. 'Kalp Hastalıkları Araştırma Merkezi'nde bir ay kalarak tedavi gördü.
1983   ABD'de Indiana Üniversitesi'nin düzenlediği uluslararası toplantıya çağrıldı. Pasaportu geri alındığı için bu toplantıya katılamadı.
1984   (20 Aralık) Şan Sinema Salonu'nda 70. Doğumgünü töreni yapıldı.
1984   Aydınlar Dilekçesi girişiminde bulundu.
1985   Ekin A.Ş'nin kurulması girişiminde bulundu.
1985   İngitere'de PEN Kulüp onur üyeliğine seçildi.
1985   TÜYAP'ın düzenlediği 'Halkın Seçtiği Yılın Yazarı' ödülünü kazandı.
1989   'Demokrasi Kurultayı'nın toplanmasında etkin görev aldı. Oluşturulan 'Demokrasi izleme Komitesi'nin iki başkanından biri oldu.
1989   Sovyet Çocuk Fonu'nun ilk kez verilen 'Tolstoy Altın Madalyası'na değer görüldü.
1990   (19 Mart) Ankara'da Sanat Kurumu'nda 75.Yaşı kutlandı.
1995   5 Temmuz Çeşme'deki imza günü sonrası, saat 01.05'te öldü.

 


Bu yazıyı web sayfanızda alıntılayın | Görüntüleme sayısı: 45

Bu yazıya ilk yorumu yazın
RSS yorumları

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilir.
Lütfen sisteme giriş yapın veya kayıt olun.

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze - www.mamboportal.com
All right reserved
 
< Önceki   Sonraki >
[ Geri ]
Advertisement

Son yorumlar

Yorum yok..

Ana Menü

Anasayfa
Biz Kimiz!!!
Felsefe Sözlüğü
Biyografiler
Galeri
E-Kitap
Radyo
İletişim
Forum
Site Haritası
Ziyaretçi Defteri
Linklerimiz
Takvim
Haberler

Takvim

Dec 2008
S M T W T F S
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      
Full Calendar

Yaklaşan Etkinlikler

Bilgi Köşesi

· Asimilasyon: Asimilasyon terimi ilköncebiyolojide "içinealmak", "özümlemek", "özümsemek" anlamlarında kullanılmaya başlandı. Terim biyolojiden (bütünüyle kavramak,özümsemek kavramlarını ifade etmek için)psikolojiye,oradanda sosyolojiye geçti.sosyolojide ise ilk önceleri "karşılaştırmak""benzer yapmak" anlamlarında kullanılırken daha sonraları"içine almak""bütünleştirmek " eylemlerini tanımlar oldu.Asimimlasyom kavramı ilk önceleri Park ve Burgess'in "sosyoloji bilimine giriş" isimli kitaplarında netleştirilmeye,bilimsel olarak tanımlanmaya çalışıldı. ve genel bir sosyoloji teorisi bağlamında sistematik olarak ele alındı.Park ve Burgess'e göre dört ana etkileşim(interaction)tipi vardır. Rekabet(competition), Çatışma(confliict), uyum(accomodation), ve Asimilasyon(assimilation) Sosyolojinin konusu genel olarak bu ilişkilerdir.Bu yaklaşıma göre dört ana etkileşim tipi arasinda Ilk, evrensel ve temel olanı rekabettir. Toplumsal ilişki etkileşime yol açar. Rekabet ise toplumsal ilişki olmadan oluşan etkileşimdir. Park,ve Burgess,kendilerinin de belirttiği gibi, rekabet kavramını biyoloji'den almaktadır (evrensel bir olgu olarak rekabet ilk önce biyologlar tarafından net olarak kavrandı ve uy gun bir şekilde tan ımlandı.) ......Rekabet toplumun dağıtım ve ekolojik örgütlenmelerinin oluşturulduğu bir süreçtir. Bu süreç sonucu nüfusun bölgesel ve mesleki dağılımı saptanır. iş bölümü ve bireyler ve birey grupları arasındaki çagdaş yaşama özgü örgütlü ekonomik bagımlılığın tamamı rekabetin bir ürünüdür. öte yandan, kendini bu rekabetçi örgütlenmeye empoze eden, ahlaki ve politik düzen, çatışma, uyum ve asimilasyonun bir ürünüdür.çatışma uyum ye asimilasyonu rekabetten ayiran özellik,bu üç sürecin (toplumsal) kontrol ile ilişkisidir. çatışma politik duzen ve bilinçli kontrol. ile; uyum toplumsal düzen ile tanımlanır. Asimilasyonun uyumdan farklılığı,kişilik yapısındaki daha temel vekapsamlı bir dönüşümü ifade etmesidir. Yani uyum süreci toplumsal örgütlenmedeki deüişim sürecidir, asimilasyon ise toplumsal yapının "özündeki, kişilik yapısındaki ve kültürel mirastaki(ortak deneyim ve gelenekteki)değişim sonucudur. mirastaki (ortak deneyim ve gelenekteki) degişim sürecidir. Rekabet çatışma, uyum ve asimilasyon süreçIerinin topIumsaI yapılarIa ilişkisi Tablo 1 de gösteriImiştir. Bu tablodan da açıkça görülebiIeceği gibi Park ve Burgess in teorisi topIumsal yaşamı; ekonomik, politik,toplumsal ve kültürel düzeylere ayıran bir sorunsala dayanmaktadır.